Friday, 9 December 2022

หม่อน หรือ มัลเบอร์รี (Mulberry) : การปลูกและการดูแลหม่อน

หม่อน หรือ มัลเบอร์รี (Mulberry) เป็นไม้พุ่มขนาดกลาง มักโตในพื้นที่อากาศหนาว มีอายุได้นานถึง 100 ปี ผิวใบสากคาย ใบเรียวแหลมยาว เส้นใบมี 3 เส้น ออกดอกเป็นช่อ ผลเป็นรูปทรงกระบอก มีสีเขียวเมื่อสุดจะมีสีแดงเข้มเกือบดำ สามารถรับประทานได้ มีรสหวานอมเปรี้ยว สามารถนำมาใช้เป็นยาได้

หม่อนสีดำ (Morus nigra) เป็นหม่อนที่ให้ผลโตที่สุดในบรรดาหม่อนทั้งหมด ผลหม่อนใช้ทำอาหารหรือกินสดก็ได้ นำไปตุ๋นรวมกับผลไม้ชนิดอื่นทำเป็นของหวานก็อร่อย หรือจะเอาไปทำน้ำลูกหม่อนหรือแยมก็ได้ หากจะนำไปทำแยมควรใช้ผ้าขาวบางกรองแยกเมล็ดและก้านออกก่อน

การปลูกเพื่อเลี้ยงหนอนไหม

หม่อน หรือ มัลเบอร์รี (Mulberry) : การปลูกและการดูแลหม่อน,หนอนไหม
ภาพโดย netple21 จาก Pixabay

ในบรรดาต้นหม่อนทั้ง 3 ชนิด คือ ชนิดสีดำ สีขาว และสีแดง ซึ่งเป็นพันธุ์ไม้ประดับที่หายาก ตัวไหมจะโปรดปรานใบของหม่อนชนิดที่ให้ผลสีขาวมากที่สุด ส่วนหม่อนผลสีดำก็พอทนกล้ำกลืนได้เหมือนกัน หนอนไหมจะแพร่พันธุ์ได้เร็วถ้าหากควบคุมอุณหภูมิในพื้นที่ที่เลี้ยง ต้นหม่อนที่ยังไม่โตนักสามารถเลี้ยงหนอนไหมได้ประมาณ 12 ตัว ซึ่งรวมๆแล้วจะสาวไหมออกมาได้พอทอเป็นผ้าเช็ดหน้าสักผืนหนึ่ง เด็กๆมักตื่นตาตื่นใจกับตัวไหม แต่อาจจะทำใจลำบากที่เห็นคนเอาทั้งตัวไหมและรังไหมไปต้มเพื่อสาวใยไหมขึ้นมา

ดูแลอย่าให้เปื้อน : อย่าปลูกต้นหม่อนไว้ใกล้ทางเดิน ใกล้ราวตากผ้าหรือในบริเวณที่จอดรถเป็นอันขาด เพราะลูกหม่อนที่ร่วงจากต้นอาจจะทำให้บริเวณบ้านสกปรกเลอะเทอะได้ คราบเปื้อนจากผลหม่อนนั้นลบออกยากมาก โดยเฉพาะถ้าเปื้อนบนสีเคลือบทั้งหลาย

การตัดแต่งกิ่งหม่อน

หม่อน หรือ มัลเบอร์รี (Mulberry) : การปลูกและการดูแลหม่อน
ภาพโดย Ирина Кудрявцева จาก Pixabay

ในปีแรก ควรตัดแต่งหม่อนที่เพิ่งโตให้สูงจากดินประมาณ 1.5 เมตร เพื่อให้ต้นสมบูรณ์แข็งแรง และเพื่อเปิดโอกาสให้กิ่งก้านใหม่ๆ งอกออกมาสัก 4-5 กิ่ง ในปีต่อๆมาควรตัดแต่งต้นหม่อนเฉพาะในฤดูหนาวโดยตัดส่วนที่เป็นโรคหรือส่วนที่ผิดรูปหรือแน่นเกินไปออก

ทำเป็นบ้านต้นไม้

ต้นหม่อนเป็นต้นไม้ที่แข็งแรงและมีกิ่งก้านไม่สูงนัก เราสามารถปลูกบ้านเล็กๆบนต้นหม่อนให้เด็กๆเล่นได้ แต่ไม่ควรตอกตะปูหรือเจาะลวดเข้าไปในลำต้น เพื่อถนอมต้นหม่อนเอาไว้ คุณอาจใช้เชือกไนล่อนยึดบ้านเอาไว้ โดยร้อยเชือกเข้าไปในรูที่เจาะเอาไว้ที่ขอบยกพื้นของบ้านแทน หมั่นตรวจดูอย่าให้เชือกบาดเข้าไปในเนื้อไม้

สรรพคุณและประโยชน์จากหม่อน

หม่อน หรือ มัลเบอร์รี (Mulberry) : การปลูกและการดูแลหม่อน
ภาพโดย JoaoBOliver จาก Pixabay

1.บนำมาทำเป็นยาต้ม ใช้อมหรือกลั้วคอแก้อาการเจ็บคอ คอแห้ง แก้ไอ

2.รากของหม่อน ช่วยรักษาโรคเบาหวาน ช่วยลดระดับน้ำตาลในเลือด

3.กิ่งหม่อนมีสรรพคุณช่วยทำให้ลำไส้ทำงานได้ดี ช่วยจัดความร้อนในปอด และกระเพาะอาหาร

4.ใบนำมาอังไฟและทาด้วยน้ำมันมะพร้าว ใช้วางบนแผลหรือตำใช้ทาแก้แมลงกัดต่อย

5.ผลหม่อนช่วยบำรุงเส้นผมให้ดกดำ

6.เมล็ดมีสรรพคุณเป็นยาขับเสมหะ

7.ใบใช้ทำชามีฤทธิ์ต้านอนุมูลอิสระ

หม่อน หรือ มัลเบอร์รี (Mulberry) : การปลูกและการดูแลหม่อน
ภาพโดย glyphite จาก Pixabay

8.ยอดหม่อนนำมาต้มกับน้ำดื่ม ใช้ล้างตา เป็นยาบำรุงตา

9.ใบแก่นำมาตากแห้งมวนสูบเหมือนบุหรี่ แก้ริดสีดวงจมูก

10.ใบอ่อนหรือแก่นำมาทำเป็นชาเขียว ใช้ชงกับน้ำดื่มช่วยลดไขมันในเลือด